Uczelnia  w czewcu 2026 roku podpisała umowę z Marszałkiem Województwa Łodzkiego na dofinansowanie projektu „Utworzenie ekologicznych ogrodów edukacyjno-tematycznych na terenie kampusu PWSFTviT w Łodzi” o nr FELD.02.17-IZ.00-001/25 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Łódzkiego 2021-2027.

Opis projektu

Planowana inwestycja polegać będzie na utworzeniu ekologicznych ogrodów edukacyjno-tematycznych na terenie kampusu PWSFTviT w Łodzi, tworzących centrum ochrony różnorodności biologicznej na terenie miasta. Naszym zadaniem jest odtworzenie ekosystemów źródliskowych i szerzej roślinności towarzyszącej wysiękom wody oraz kompozycji  pierwotnych lasów łęgowych i grądowych pradawnej puszczy. Według danych fitosocjologicznych potencjalna roślinność naturalna terenu kampusu  to poza zbiorowiskami źródlisk las grądowy dębowo lipowo grabowy z udziałem klonów zwyczajnych z niewielką częścią jesionowych łęgów w pobliżu samych źródeł.  Celem zadania jest odtworzenie lub rewitalizacja ekosystemów siedlisk przyrodniczych z wykorzystaniem ginących i zagrożonych populacji gatunków. Stworzenie  ostoi dla wprowadzonych na nowo gatunków grądowych jest formą czynnej ochrony przyrody. Poza runem leśnym znajdą się tu łąki i ziołorośla a także zbiorowiska krzewów budujące zbiorowiska okrajkowe jak czyżnie, ważne miejsce znajdzie tu roślinność źródliskowa. Zamiast trawników założymy murawy, odtwarzające swym składem gatunkowym pastwiska powstałe z premiany łąk grądowych.

W ramach Edukacyjnego Parku Bioróżnorodności – powstaną też ogrody tematyczne, jednym z nich będzie Ogród Tematyczny Polskich Pnączy. Przy wybranych elewacjach np. przy dawnej fabryce termometrów  zaprezentowane będą gatunki znane i rzadkie polskich roślin pnących jak bluszcz pospolity (Hedera hellix), powojnik alpejski (Clematis Alpina) powojnik pnący ( Clematis vitalba), wiciokrzew pomorski (Lonicera periclymenum)  chmiel (Humulus lupulus) z pasożytniczym pnączem kanianką pospolitą (Cuscuta europaea), wyżplin jagodowy (Silene baccifera), rdestówka zaroślowa (Fallopia dumetorum), przestęp biały (Byronia alba), psianka słodkogórz (Solanum dulcamara) czy wyki jak( Vicia sepium) powój polny (Convolvulus arvensis)  i inne.

Innym ogrodem tematycznym będzie Ogród Tematyczny  ‘Dzika Kuchnia’ z rodzimymi roślinami jadalnymi –  aromatyczną łąką kminkową kminek (Carum mcarvi) i gajem dzikich czereśni trześni (Prunus avium) ( 25 drzew) – będą tu prezentowane nasze krajowe rośliny jadalne, które następnie używane będą do wykładów i warsztatów dotyczących dzikiej kuchni.

Ogród Tematyczny – Łąka Owadów Zapylających to łąka związana z siedliskiem grądowym typu łąki rajgrasowej (Arrhenatherion) bogata florystycznie, kwietna łąka z dominacją miękkolistnych traw, głównie rajgrasu wyniosłego, wiechliny łąkowej i owsicy omszonej, z udziałem m.in. takich gatunków jak: dzwonek rozpierzchły, kozibród łąkowy, jastrun właściwy ale też koniczyna łąkowa, koniczyna biała, złocień pospolity, komonica zwyczajna, krwawnica pospolita, chaber łąkowy, jaskier ostróżka, krwawnik pospolity czy babka lancetowata. Na obrzeżach łąki rośnie wierzba iwa (Salix caprea) najważniejsze polskie drzewo redukujące głód pyłkowy przedwiośnia ( nie jest zgodna z typowym grądem ale jako, że mamy tu do czynienia z obszarem źródliskowym jej obecność jest możliwa )Są tu też domieszkowo rośliny cebulowe jak złoć żółta i cebulica dwulistna i gwiazdnica wielokwiatowa na granicy zadrzewienia, czosnek winnicowy i śniedek darniowy w miejscach suchszych przy ścieżce dydaktycznej,  Każdy z tych gatunków jest związany ze swoją grupą owadów – odżywiającymi się ich nektarem np. jaskier ostróżka żywi  zarówno pszczoły miodne jak i trzmiele, muchówki chrząszcze, małe dzikie pszczoły jak  te z rodzajów Lasioglossum, Halictus czy Andrena. Przez łąkę prowadzi koszona ścieżka dydaktyczna z tabliczkami z opisami roślin wraz z gatunkami owadów, opisy są również w alfabecie Braille’a. na łące zlokalizowana jest  znaczna część bo 21 domków dla owadów ( z 35 szt w całym parku) która jest szczególnie ważna dla wielu gatunków dzikich pszczół ( najczęstrzymi lokatorkami tych domków są zapylacze – pszczoły samotnice jak murarki i  zamiernice). Na terenie przyległym do łąki będą prowadzone wykłady na temat zapylaczy – przyczyn wymierania pszczół i innych owadów zapylających konsekwencje spadku liczebności owadów  oraz sposobów na walkę z tym zjawiskiem – w tym ochrona zapylaczy.

Dobór roślin łąkowych jest zgodny z  siedliskiem, wiedzą fitosocjologiczną i potrzebami zapylaczy – łączy wiele idei – odtwarzania siedlisk, sukcesji siedlisk grądowych, łąki kwietnej  wyłącznie z polskich gatunków traw i bylin, i wreszcie łąki jako pożytku pszczelego zapewniającą pożywienie wielu gatunkom owadów. Nie mniej ważna jest też funkcja edukacyjna tego ogrodu tematycznego w dobie światowego kryzysu zdrowotnego pszczół.

Ogród tematyczny – Wertykalne Ogrody Deszczowe jest grupą ogrodów tematycznych wykorzystujących technologię zielonych ścian.

Dzięki tej inicjatywie Edukacyjny Park Bioróżnorodności będzie służył również jako platforma ukazująca  możliwości adaptacji miast do zmian klimatu. Z jednej strony, Planowane jest zastosowanie innowacyjnej technologii ogrodów wertykalnych, która w sposób modelowy ukaże możliwości wprowadzania natywnych gatunków runa i podszytu leśnego na elewacje budynków. Woda z dachów budynku, gromadzona w podziemnych zbiornikach będzie zasilać system irygacji zielonych ścian. Dzięki transpiracji ( parowaniu z tkanek)  zaimplementowanych tu roślin ogród wertykalny będzie zmieniać topoklimat w odległości do 8 metrów wokół. Jest to idea wertykalnego ogrodu deszczowego, który wodę opadową oddaje wprost do atmosfery, dosadzamy stanowiąc przy tym siedlisko dla rodzimej flory.  Dodatkową wartość jaką za sobą niesie zastosowana tu technologia to wyciszenie obiektu – zaprojektowane tu ogrody wertykalne mają zdolność pochłaniania dźwięków ponad dwukrotnie większą niż standardowe ekrany akustyczne – a budynek wokół którego zlokalizowany jest wertykalny ogród deszczowy to właśnie wydział dźwięku – obiekt o dużych wymaganiach co do jakości klimatu akustycznego w swoim otoczeniu.

Podobne zjawisko – swoistej naturalnej klimatyzacji będzie zaimplementowane do wnętrza budynku „Zetka”. Dzięki  wielokondygnacyjnemu ogrodowi wertykalnemu w wewnętrznym atrium powietrze będzie tu regenerowane i schładzane bez użycia klasycznych urządzeń technicznych, z oszczędnościami dotyczącymi energii elektrycznej.

Deszczowe ogrody wertykalne – zielone ściany stanowią ważny fragment adaptacji do zmian klimatu. Są one połączone z małą retencją  dając efekt zrównoważonego zagospodarowania wód opadowych i roztopowych – zbiorniki retencjonujące wodę z dachów czy nawierzchni dostarczają ją później do systemu irygacji roślin to element ponownego wykorzystania wody. System ten kompensuje cyklicznie pojawiającą się suszę związaną ze zmianami klimatycznymi.

Mamy tu do czynienia ze zwiększeniem udziału powierzchni biologicznie czynnej na terenie inwestycji – dzięki realizacji Ogrodu tematycznego – Wertykalne Ogrody Deszczowe – ( zgodnie z prawem budowlanym każde dwa m2 powierzchni zielonych ścian stanowi równoważnik 1m2 powierzchni biologicznie czynnej. ) Trzeba też zaznaczyć, że podczas inwestycji  planuje się zachować wszystkie istniejące drzewa i krzewy. Do zakresu projektu należy też ochrona roślin

Zakres niniejszego projektu będzie polegał na kompleksowym zagospodarowaniu terenu wokół budynków Szkoły Filmowej poprzez realizację poniższych działań:

– utworzenie Edukacyjnego Parku Bioróżnorodności, w ramach którego powstanie centrum różnorodności biologicznej. Planuje się wykonanie nasadzeń drzew (25 szt.), krzewów, utworzenie Grądowego Runa, wykonanie pagórków z koniczyny złocistożółtej, wykonanie ścieżki ze stokrotki pospolitej, utworzenie Balsamicznej Łąki, wydzielenie murawy rekreacyjnej. Ważnym aspektem projektu jest odtworzenie historycznych ekosystemów źródliskowych oraz odtworzenie Grabowego Lasu i roślinności pierwotnej. Zadanie dopełnią:

• dostawa i montaż szklanej altany dydaktycznej pełniąca funkcję oranżerii, która będzie miejscem pracy indywidualnej i przechowywania roślin,
• wykonanie altany dydaktycznej w konstrukcji drewnianej do prowadzenia zajęć na świeżym powietrzu,
• posadowienie 4 wiat rowerowych,
• zakup i montaż 35 domków dla owadów,
• wykonanie ogrodów wertykalnych przy budynku J
• wykonanie tablic edukacyjnych, w tym tablicy edukacyjnej przy budynku Z

– przygotowanie ogrodu tematycznego (zielonych ścian i pnączy) w budynku Z oraz wykonanie niezbędnych instalacji do działania ogrodu takich jak wodno-kanalizacyjna oraz elektryczna

– zakup wyposażenia dla obiektów: szklarni oraz altany edukacyjnej,

– działania w zakresie edukacji ekologicznej dla dzieci przedszkolaków, uczniów szkoły postawowej i liceum, które będą przeprowadzone w formie wykładów i zajęć w obrębie przygotowanych ogrodów tematycznych na terenie Uczelni.

Przedsięwzięcie kładzie duży nacisk na adaptację do zmian klimatu i poprawę stosunków wodnych (poprzez rozwiązania w zakresie ponownego wykorzystania wody), które w ostatnich latach ulegają systematycznemu pogorszeniu. Planowane działania będą także sprzyjać poprawie warunków bytowania gatunków chronionych oraz odrestaurowaniu cennych przyrodniczo siedlisk. Zamierzenia wskazane do realizacji w ramach projektu będą także wspierać populację owadów zapylających.

Przedmiotowy projekt wpłynie pozytywnie na środowisko i jego elementy, będzie realizowany zgodnie z przepisami prawa, w myśl zasady zrównoważonego rozwoju. Projekt wykazuje także zgodność z Wytycznymi dotyczącymi realizacji zasad równościowych w ramach funduszy unijnych na lata 2021-2027 i będzie dostępny dla wszystkich zainteresowanych, a tym dla osób z niepełnosprawnościami – ruchowymi oraz narządu słuchu i wzroku. Wybrane odtworzone siedliska łąkowe i ziołorośli będą ogrodami zapachów i ogrodami sensorycznymi, z dostępnymi na tablicach informacyjnych opisami w języku Braile’a.

Przedsięwzięcie uwzględnia również nadzór autorski, działania przygotowawcze oraz koszty pośrednie. Realizacja projektu oraz zaplanowanych działań wpisuje się w główne cele priorytetu FELD.02 Fundusze europejskie dla zielonego Łódzkiego, ponieważ skupia się na projekcie związanym z ochroną przyrody w regionie łódzkim, w tym poprawy bioróżnorodności biologicznej dzięki utworzeniu ogrodów tematycznych z funkcją edukacji ekologicznej. Projekt ma na celu zwiększenie różnorodności biologicznej oraz powierzchni zielonej infrastruktury na terenie kampusu PWSFTviT w Łodzi.

W ramach projektu ochroną zostaną objęte trzy pomniki przyrody znajdujące się przed budynkiem Rektoratu.

Projekt będzie służył studentom i doktorantom, wykładowcom i pracownikom nie będącymi nauczycielami akademickimi, naukowcom oraz społeczności lokalnej, krajowej i zagranicznej.

Całkowita wartość projektu: 3 337 804,83 zł

Dofinansowanie z EFRR: 2 348 769,53 zł

Osoba odpowiedzialna za projekt z ramienia Uczelni: Antoni Galoch a.galoch@filmschool.lodz.pl +48 667 150 455